Een gevoel van verbazing overspoelde me toen ik de laatste pagina’s van het familie-epos Lázár had omgeslagen en ontdekte dat auteur Nelio Biedermann het boek al op zijn 21e schreef. De Zwitser baseerde het verhaal losjes op de levens van zijn adellijke Hongaarse voorouders, die zich staande moesten houden in een snel veranderend Europa. Lázár is een echt familieverhaal zonder al te veel literaire pretenties, maar weet desondanks van begin tot eind te boeien.
De familie Von Lázár
De familie Lázár bewoont een oud kasteel op het Hongaarse platteland, van waaruit zij haar landerijen en ondernemingen beheert. Het is een familie met aanzien in de regio en talrijke contacten binnen de elite. Hoewel het de familie aan de buitenkant voor de wind lijkt te gaan, staan de onderlinge verhoudingen al generatieslang onder spanning. Het beeld van de aristocraat als toonbeeld van fatsoen blijkt niet altijd overeen te komen met de werkelijkheid. Alcoholisme, overspel en zelfmoord tergen de familie en stellen haar voortdurend op de proef.
In de eerste hoofdstukken maken we kennis met de gezinsleden, de bedienden en het kasteel, waardoor een levendig beeld van het landgoed ontstaat. Aanvankelijk had ik wat moeite om de verschillende personages uit elkaar te houden, maar met de introductie van Lajos von Lázár krijgt het verhaal steeds meer gestalte en wordt duidelijk dat Lajos en zijn kinderen, Pista en Eva, de centrale rollen vervullen.
De tumultueuze twintigste eeuw
Wanneer Lajos gedwongen wordt de positie van zijn vader als familiehoofd over te nemen, doet hij er alles aan om de familienaam in ere te herstellen. Maar Europa verandert. De oorlog staat voor de deur en de oude verhoudingen zullen nooit meer hetzelfde zijn.
Het is fascinerend om te zien hoe iedere generatie van de familie omgaat met die veranderende wereld: waar de verschillende familieleden hun heil zoeken, welke overtuigingen zij koesteren en hoe zij daarnaar handelen. De storm van oorlogen en regimewisselingen die over Europa trekt, treft Hongarije zelfs nog harder dan ik had verwacht. Alsof twee wereldoorlogen niet al genoeg leed en verandering veroorzaken, dendert uiteindelijk ook het communistische regime van de Sovjetperiode over het land heen. Terwijl Lajos, Pista en Eva voor onmogelijke keuzes komen te staan, slaan de voorouderlijke portretten hen zwijgend gade.
Conclusie
Lázár is een boeiend, aangrijpend en knap geschreven familie-epos dat complexe familieverhoudingen, onuitgesproken en verloren liefdes en het verlangen om de voorouderlijke schoenen te vullen zonder in diens voetsporen te treden overtuigend weet te verbeelden.
Ik ben vooral gecharmeerd van Biedermanns keuze om vanuit meerdere perspectieven te vertellen. Hierdoor krijgt het verhaal meer dynamiek en diepgang, omdat we toegang krijgen tot gedachten en gevoelens die voor andere personages verborgen blijven. Het laat zien hoe de geschiedenis en ervaringen van één generatie kunnen doorwerken in de volgende, hoe een familie zelden één gezamenlijke stem heeft en hoe ieder familielid zijn eigen worstelingen met zich meedraagt. Voor zo’n jonge schrijver is dit een bijzonder knap verhaal en ongetwijfeld (en hopelijk) de eerste van velen.
Door Luc Meijboom
Lázár
Paperback
Auteur: Nelio Biedermann
ISBN: 9789025477394
Prijs: € 24,99
Publicatiedatum: April 2026
Uitgever: Atlas Contact
Vertaler: Kris Lauwrys; Isabelle Schoepen
Omvang: 336 pagina’s
Luc Meijboom studeerde Colonial and Global History met een specialisatie in Maritime History aan de Universiteit van Leiden. Hij publiceerde eerder over opstanden aan boord van Zeeuwse slavenschepen, de rol van de Staatse Vloot bij slavenhandel en slavernij en is coauteur van het boek ‘Nijmegen & Slavernij: Publiek bestuur en persoonlijk profijt, 1596–1873 (Nijmegen 2025)’. Tegenwoordig werkt hij met veel plezier bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.
