Wat er in Gaza gebeurt, bereikt ons in Europa vaak gefilterd: via cijfers, koppen en korte nieuwsflitsen. Daardoor vergeten we soms dat achter die cijfers echte mensen schuilgaan. Totdat dat besef ineens keihard binnenkomt via sociale media, via beelden die je niet meer loslaten, of zoals in The Voice of Hind Rajab (2025): via een stem. De stem van een kind dat bang is, alleen is en om hulp smeekt. De geluidsopnamen van Hind Rajabs noodoproep, die begin 2024 online circuleerden als gevolg van de Israëlische invasie in Gaza, snijden dwars door elke afstand heen. Ze confronteren ons niet alleen met de gruwelijkheid van geweld, maar ook met de stilte eromheen: de stilte van machteloosheid, uitstel en falende systemen. Die stilte is voelbaar vanaf de eerste seconde van deze film.
Regisseur Kaouther Ben Hania, afkomstig uit Tunesië, ging met The Voice of Hind Rajab in wereldpremière op het Filmfestival van Venetië, waar de film onder meer de Zilveren Leeuw (Grote Juryprijs) won. De film is bovendien genomineerd voor de Oscar voor Beste Internationale Speelfilm (2026).
De stem die blijft hangen
De film reconstrueert de gebeurtenissen van 29 januari 2024 vrijwel volledig vanuit de meldkamer van de Palestijnse Rode Halve Maan in Noord-Gaza. We volgen de hulpverleners en vrijwilligers die urenlang aan de lijn blijven met Hind, een zesjarig meisje dat vastzit in een beschoten auto, omringd door haar dode familieleden. Het Israëlische leger heeft op dat moment dit gebied in Gaza onder schot genomen en iedere beweging lokt een reeks schoten van de soldaten uit. Tegelijkertijd zien we hoe de meldkamer wanhopig probeert toestemming te krijgen van het Gazaanse Ministerie van Gezondheid en het Israëlische leger voor een veilige passage om haar te bereiken. Toestemming die veel te laat komt. Alles wat we van Hind horen is echt: haar woorden, haar angst, haar wachten. Alles wat we zien eromheen is nagespeeld door acteurs, gebaseerd op transcripties en getuigenissen. Het geweld zelf blijft buiten beeld, maar de schoten aan de andere kant van de lijn helpen een beeld te schetsen van de verschrikking die zich op dat moment in Gaza afspeelt.
Een verhaal over machteloosheid
Het is alweer een tijdje sinds ik een meeslepende film met een sterk verhaal heb gezien. Door het perspectief te leggen bij de medewerkers van de Palestijnse Rode Halve Maan, de mensen die Hind wél hoorden maar niet konden bereiken, onderzoekt Ben Hania wat machteloosheid betekent wanneer je alles ‘juist’ doet en het alsnog fataal afloopt. Met toestemming en steun van Hinds moeder wil de regisseur niet verklaren of analyseren, maar herinneren. Ze bewaart een stem tegen collectieve vergetelheid, in de hoop dat die ergens iets in beweging zet. Dat maakt de film niet alleen pijnlijk, maar ook noodzakelijk.
Wat dit gevoel van machteloosheid extra versterkt, is de manier waarop Ben Hania geacteerde scènes combineert met onbewerkt (geluids)materiaal. Hinds’ stem is authentiek, maar ook de beelden uit de meldkamer zijn deels gebaseerd op eigentijdse opnamen en getuigenissen van mensen die er daadwerkelijk werkten. Daardoor vervaagt de grens tussen spel en werkelijkheid. Je kijkt naar acteurs, maar je voelt dat dit is hoe het werkelijk is gegaan. Die combinatie maakt de machteloosheid tastbaar: we zien mensen die alles doen wat ze kunnen, terwijl we tegelijk weten dat het niet genoeg zal zijn. Dat besef, dat je luistert naar een echt kind, terwijl je kijkt naar een gereconstrueerde werkelijkheid, maakt de ervaring bijna ondraaglijk intens.
Waarom re-enactment werkt
In andere recensies van de film las ik dat er kritiek is op de keuze voor re-enactment. Sommigen vinden dat de dramatisering geforceerd aanvoelt of juist een veilige afstand creëert tot het echte leed. Daar ben ik het niet mee eens. Juist de combinatie van fictie en de rauwheid van documentaire werkt hier buitengewoon krachtig. De acteurs trekken ons het verhaal in; de echte geluidsopnamen slaan ons genadeloos terug in de werkelijkheid. We krijgen een visueel beeld van hoe het eraan toegaat in de meldkamer tijdens een conflict, iets wat anders nooit zichtbaar zou zijn. De acteurs leveren bovendien topwerk. Ze laten spanning, wanhoop en innerlijke conflicten zien die je in interviews of archiefbeelden nooit zo intens zou voelen. Daardoor leef je niet alleen mee met Hind, maar ook met de mensen die haar niet konden redden.
Niet iedereen is een ‘docu-mens’. Sommige kijkers haken af bij klassieke documentaires, maar worden juist gegrepen door een dramatische vertelling gebaseerd op echte feiten. Door acteurs te volgen in concrete situaties voelen we sneller mee met echte mensen. Een re-enactment vraagt om zorgvuldigheid: het moet duidelijk zijn wat interpretatie is en wat feit. In The Voice of Hind Rajab is die balans wat mij betreft goed getroffen. De film is eerlijk, respectvol en confronterend, zonder sensationeel te worden.
Door Rajae el Morabet Belhaj
The Voice of Hind Rajab (2025)
Met o.a.: Saja Kilani, Motaz Malhees, Amer Hlehel, Clara Khoury
Te zien in de bioscoop
Rajae el Morabet Belhaj (1998) heeft de research master History: Cities, Migration and Global Interdependence aan de Universiteit Leiden afgerond, waar ze zich heeft gespecialiseerd in raciale betrekkingen in de Amerikaanse samenleving in historisch perspectief. Haar onderzoek hield zich met name bezig met hoe maatschappelijke vraagstukken in films werden neergezet, met een speciale focus op de popcultuur en Amerikaanse mainstreamfilms. Momenteel is zij ook werkzaam als MEDIA-adviseur bij Creative Europe Desk, waar zij AV-professionals voorziet van advies over financieringsmogelijkheden bij het Creative Europe-programma.
