Het is 20 april 1945. Over iets meer dan twee weken is de Tweede Wereldoorlog voorbij. De Nazi’s maken zich geen illusies meer: de oorlog is al lang geleden verloren. De resterende tijd zullen zij gebruiken om zoveel mogelijk bewijsmateriaal te vernietigen. Daaronder valt niet alleen de uitgebreide administratie, maar ook de nog levende getuigen […]
Onze vrouw in Hamburg: De doop in het Stadtpark
Hemelvaart 2016. Het zonnetje schijnt en ik heb een dag vrij. Met een internationaal gezelschap toog ik naar het Stadtpark om te genieten van het mooie weer in typisch Hamburgse stijl (om te barbecueën, that is). We zijn niet de enigen met dit idee, het Stadtpark is afgeladen: vriendengroepen, families met kinderen en verliefde stelletjes […]
Filmrecensie: Der Staat gegen Fritz Bauer
‘Interessieren Sie sich für die Jagd?’ vraagt een personage in de film aan Fritz Bauer, ‘Ja’, antwoordt deze ijzig, ‘aber nicht auf Tiere’. Met deze dialoog is de toon van de film gezet. Bauer jaagt niet op dieren, maar op de nazi’s die in de Duitse Bondsrepubliek van de jaren vijftig nog altijd op vrije […]
Recensie: Mark Riebling – Spionnen van de paus.
Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is een debat gaande: was de Katholieke Kerk goed of fout tijdens de oorlog? Heeft zij de nazi’s tegengewerkt of geholpen in hun vervolging van de Joden? Of stond de Kerk aan de zijlijn, passief, doelloos en nutteloos? Rolf Hochhuth, een protestantse toneelschrijver, wist het wel. In zijn […]
Recensie: ‘Son of Saul’ – in de hel van Auschwitz
‘I want you to walk along with our main character, that also you will be in the hell’. Met die woorden introduceert de Hongaarse László Nemes zijn debuutfilm Son of Saul, ‘de Holocaustfilm die nog gemaakt moest worden’. Son of Saul gaat over Saul Ausländer, een joodse Hongaar die werkt in een Sonderkommando van Auschwitz. De film won […]
Recensie: Peter Longerich – Hitler. Biographie
Wie anno 2015 een Hitlerbiografie schrijft moet van goeden huize komen. Het aantal publicaties met betrekking op de dictator en zijn regime loopt inmiddels in de tienduizenden. Wat voor nieuws is er nog over Adolf Hitler te vertellen? Peter Longerich beschikt in ieder geval over de juiste papieren voor deze taak. In 1998 publiceerde hij […]
Onze man in Berlijn: Waar ik woon
Hoe tackel je een metropool? Schrijver Tommy Wieringa voorziet ons in zijn verhaal ‘Een huis in Berlijn’ van advies: ‘De enige manier om een wereldstad eronder te krijgen, is door er een dorp van te maken.’ Gelukkig is dat in Berlijn niet zo moeilijk. Een echt ‘centrum’ ontbreekt; in plaats daarvan heb je verschillende centraal […]
Longread: Marieke Heusinkveld, De Duitse rol in de Armeense genocide
Tijdens de herdenking van de Armeense genocide op 24 april van dit jaar in Berlijn, noemde de Duitse president Gauck de moord van de Turken op de Armeniërs de Armeense genocide.[1] Dit is honderd jaar na de uitbraak van de genocide nog steeds een gewaagde uitspraak, omdat Turkije de genocide nog niet erkend heeft. In […]
Marieke Heusinkveld, Duitsland en de Armeense genocide
Al bijna honderd jaar lang is er een discussie gaande over de behandeling van de Armeniërs in het Ottomaanse Rijk tijdens de Eerste Wereldoorlog, genaamd de Armeense kwestie of Armeense genocide. In het toenmalige Ottomaanse Rijk werden Armeniërs eerst door racistische wetgeving uitgesloten van de samenleving en vervolgens systematisch vermoord of gedeporteerd. De deportaties vonden plaats […]
Longread: Frank van Doorn & Pim hoff, Het verdelen van de Duitse taart. De annexatie van Duits grondgebied, 1945-1949
“Dit is boer Geradts uit Maasbrêe… Hij ploegde, wijl God wilde dat de boer zal ploegen. Toen raakte zijn ploeg een Duitsche mijn. (…) Voortaan moeten zijn vrouw en zijn acht kinderen gebrek lijden. (…) De Staat die voor hen zou moeten zorgen is arm en berooid. Ook daar is de Duitsche roover schuldig aan […]