De laatste decennia zijn Joden in de Atlantische wereld een belangrijk onderdeel geweest van het onderzoek over het koloniale verleden van verschillende Europese mogendheden. Joden hadden internationale handelsnetwerken verspreid over de Atlantische wereld, waardoor zij een belangrijk onderdeel vormden van de Atlantische economie en koloniale samenleving, voornamelijk in havensteden. Port Jews (‘havenjoden’), een term geïntroduceerd […]
Recensie | Rob Bakker – Boekhouders van de Holocaust
Het afgelopen jaar verscheen in de Verbum Holocaust Bibliotheek een nieuw deel: Boekhouders van de Holocaust, over Nederlandse ambtenaren en hun collaboratie. De collaboratie doelt op het samenwerken of meewerken van Nederlandse ambtenaren met de Duitse bezetter bij de uitvoering van de Jodenvervolging. In zijn lijvige studie (727 pagina’s!) onderzoekt Rob Bakker de rol van […]
Rogier Vonk | Drukken voor een nieuw publiek – Gheraert Leeu’s bijdrage aan het embleemgenre
Samenvatting De Lage Landen kenden in de late middeleeuwen een toename in de populariteit van verzamelingen met moraliserende dierenverhalen. Die verzamelwoede past binnen een ontwikkeling die William Ashworth beschrijft als het ‘emblematische wereldbeeld’. In zo’n wereldbeeld heeft elk object in de kosmos talloze betekenissen die ontcijferd dienen te worden om achter nieuwe kennis te komen. […]
Essay | Clandestiene activiteiten en hedendaagse angsten – Beeldvorming van het Nederlandse ‘Stay-Behind Netwerk’ in Complottheorieën
In oktober 1990 onthulde de Italiaanse premier Giulio Andreotti het bestaan van een geheim verzetsnetwerk in Italië, dat was opgezet om nationaal verzet te organiseren na een mogelijke bezetting door het Warschaupact. Deze organisatie bleek onderdeel van een netwerk van soortgelijke organisaties, stay-behind genaamd, die in vrijwel ieder Europees land bleken te bestaan. Ook in […]
Uit de schaduw: Leo Major: ‘dé bevrijder van Zwolle’
Deze zomer staan de columns in de themareeks ‘Uit de schaduw’ in het teken van onbekende geschiedenissen. Geschiedenis is veel meer dan enkel de welbekende feiten. Soms zijn de meest interessante geschiedenissen juist de minder bekende en de schaduwzijdes van het bekende verhaal.
In deze column vertelt Michael over Leo Major, de bevrijder van Zwolle – bij velen onbekend, maar voor Zwollenaren wereldberoemd.
Uit de schaduw: Wendela Bicker, First Lady in de zeventiende eeuw
Vanwege het werk dat ik doe bij het project van het Huygens ING over de raadpensionaris de Witt, komt zijn naam tijdens het eten vaak ter sprake. Wanneer ik echter de naam van Wendela Bicker noem, kijkt mijn vriend me vragend aan. Deze naam heeft hij, net als u waarschijnlijk, nog niet vaak gehoord.
Recensie: Marjet Brolsma – Het humanitaire moment
Kan de wereld ten goede veranderd worden, simpelweg omdat mensen goed denken? De intellectuelen die Marjet Brolsma beschrijft in haar boek Het humanitaire moment dachten van wel. In Europa was in de loop van de eeuw een verkeerde manier van denken de norm geworden. Indien deze vervangen zou worden door het juiste gedachtegoed, zouden alle problemen […]
Recensie: Mariëlle Hageman – Amsterdam in de wereld
‘Amsterdam is van de wereld en de wereld is van Amsterdam.’ Zo kun je het nieuwe boek Amsterdam in de wereld door (kunst)historica Mariëlle Hageman misschien het beste samenvatten. In deze leesbare uitgave, deels gebaseerd op een Parool-rubriek en een boekenreeks voor de gemeente Amsterdam, laat Hageman zien hoe Amsterdammers de wijde wereld veranderden én […]
Recensie: Anne Petterson – Eigenwijs vaderland
‘Eén band is er, die ons samenbindt. Wij weten dat wij Nederlanders zijn,’ zo klonk het in 1881 op één van de eerste grote ‘Volksvergaderingen’ in Artis in Amsterdam. Duizenden mensen uit allerlei lagen van de bevolking kwamen massaal bijeen om hun steun te betuigen aan de zogenoemde Stamverwanten, de Boeren die in Zuid-Afrika streden […]
Recensie: Aron Brouwer en Marthijn Wouters – Willem van Oranje
Qua hoeveelheid publiciteit hebben Aron Brouwer en Marthijn Wouters, de auteurs van het hier te bespreken boek, niks te klagen. Meerdere recensies, interviews en opiniestukken zijn inmiddels al verschenen. Ze zaten zelfs bij spraakwaterval Matthijs van Nieuwkerk aan tafel in DWDD. Het kon niet op. Of toch wel? De kritieken waren namelijk bij tijd en […]