Emma de Cort schreef naar aanleiding van het thema Tussen droom & daad over de buitenlandse schilders die naar de pittoreske Lage Landen van hun dagdromen trokken en kennismaakten met rare gewoontes van de plaatselijke bevolking.
Pieter Buitendijk: Oproerigheid in Delft
Samenvatting Pieter Buitendijk onderzoekt in dit stuk een oproer in zijn geboortestad Delft. Het ‘speelse’ element van dit oproer, pittige Delftse huisvrouwen die de hele stad meetrekken, maakt het stuk plezierig om te lezen. Buitendijk onderzoekt hoe en waarom dit oproer zo uit de hand liep, en waarom de lokale magistraat de situatie amper onder […]
Hugo Rijpma: A.P.P.C.R.E. de Ceva (1791-1876)
Samenvatting Schilderkunst, kunsthandel en positiestrijd aan het negentiende-eeuwse Haagse hof staan centraal in dit onderzoek van Hugo Rijpma. Hoofdpersoon is de Zuid-Nederlandse kolonel de Ceva, een ex-militair die zich snel omhoog weet te werken in de Haagse kunstwereld. Als directe adviseur van koning Willem II heeft hij grote invloed op de kunstaankopen van het koninklijk […]
Wouter Kesteloot: Reinheid, gezondheid en therapie
Samenvatting In Reinheid, gezondheid en therapie. Baden en zwemmen in Antwerpen (1875-1915) beschrijft Wouter Kesteloot de ontwikkeling van het beleid omtrent publieke baden en douches in Antwerpen rond het jaar 1900. Net als in omringende landen ontstond in België destijds de overtuiging dat regelmatig baden en zwemmen de hygiëne en lichamelijke gezondheid van de bevolking […]
Jan van Ewijk: ‘Dat Westen werd ons Oosten’
Jan van Ewijk Samenvatting In de negentiende eeuw vertrokken veel Nederlanders naar de Verenigde Staten. Niet vanwege een hongersnood of andere problemen, maar omdat men dacht dat de Verenigde Staten het land van onbegrensde mogelijkheden was en dat daar een beter bestaan opgebouwd kon worden. Vanzelfsprekend werd er over deze emigratie verschillend gedacht in de […]
Martijn van den Boom: Aartsvijanden of bloedbroeders?
Samenvatting De Franse Revolutie van 1789 en haar gevolgen schokten Europa. Menig monarch veroordeelde de barbaarse daden van de Fransen, hoewel onder het volk in Europa veel sympathie te vinden was voor de revolutionaire waarden. Hoe keken de leiders van de Revolutie eigenlijk naar die andere landen? En vooral de centrale doch particuliere figuur Maximilien […]
Kim Rijsdijk: Manmoedige vrouwen
Samenvatting Zoals ons recentelijk weer is ingewreven met de Canon van der Vaderlandse Geschiedenis, kent Nederland een aantal helden. De eerste die in het oog springen zijn de voorvechters van de prille natie in de Tachtigjarige Oorlog: Willem en Maurits die hun steentje bijgedroegen aan de vorming van ons land. Wat hier echter totaal wordt […]
Anouk Kemper: Eenzame gekte
Samenvatting Eenzame opsluiting van criminelen werd in halverwege de negentiende eeuw als het juiste alternatief op lijf- en schavotstraffen die, onder invloed een beschavingsoffensief, uit de gratie waren geraakt in Nederland. Maar het gevolg van de nieuwe strafmethode was dramatisch: gevangenen werden krankzinnig van eenzaamheid. Anouk Kemper beschrijft hoe Nederlandse politici, gevangenisbewaarders, psychiaters en journalisten […]
Pieter van Rij: Fats, flaneurs en fashionables
Samenvatting Het woord ‘dandy’ staat synoniem voor een chique geklede, overwegend jonge, man met een elitaire houding. Oscar Wilde is wellicht het beroemdste voorbeeld van zo’n excentriekeling. Ook Nederland kent een aantal bekende dandy’s, zoals de schrijvers Louis Couperus en Lodewijk van Deyssel. Allen stonden ten tijde van het fin de siecle in de belangstelling. […]
Hanna Bijl: De herkomst van de Amerikaanse indiaan
Samenvatting Waar komen de Amerikaanse indianen nu eigenlijk vandaan? Zijn ze eeuwen geleden naar Amerika overgestoken? Hadden ze een Bijbelse herkomst? Of waren het eigenlijk afstammelingen van de Carthagers uit de klassieke oudheid? Verschillende wetenschappers hebben zich hier door de eeuwen heen over gebogen, en zo nu ook Hanna Bijl. Zij heeft de ideeën van […]